Tarihi belgelerde günümüzden 2300 yıl önce Türkiye'nin kuzeyinde
Karadeniz kıyılarında fındık üretildiği belirtilmekte ve fındığın
son 6 yüzyıldan beri Türkiye'den diğer ülkelere ihraç edildiği
bilinmektedir. Dünya'nın fındık üretimi için gerekli uygun hava
koşullarına sahip bir kaç ülkesinden biri olan Türkiye, toplam
Dünya üretiminin % 75'ini, ihracatının ise % 70-75'ini gerçekleştirmektedir.
 |
Türkiye'nin Karadeniz sahillerinde yoğun bir şekilde yeralan fındık
bahçeleri, sahilden içeriye doğru en fazla 30 km'yi geçmeyen alanda
bulunmaktadır. Batı Karadeniz'de Zonguldak'tan (istanbul'un doğusu)
başlayarak
doğuya doğru tüm Karadeniz boyunca deniz
ve dağlar arasında yeşil bir kuşak gibi hemen hemen Gürcistan
sınırına kadar uzanır.
Türkiye'de 550-600 bin hektar alan üzerinde üretimi yapılan fındık
ile dolaylı ve dolaysız olarak 4.000.000 insan ilgilenmekte olup,
bu durum fındığın sosyo-ekonomik önemini artırmaktadır. Türkiye'nin
Dünya'daki diğer fındık üreten ülkeler arasında, üstün kalitesi
nedeniyle seçkin bir yeri olup, üretim ve ihracatta liderliğini
sürdürmeye devam etmektedir.
ÜRETİM ALANLARI
Yeryüzünde, 36-41 kuzey enlemlerinde ve kendine özgü iklim koşullarında
yetişen fındık ağacı, kıyılardan en çok 30km içerde ve yüksekliği
750-1000 metreyi geçmeyen yerlerde ürün verir.
Türkiye'de fındık yetiştiren bölgeler iki alt bölgeye ayrılabilir:
a) 1. Standart Bölge (Karadeniz Bölgesi'nin doğu bölümü): Ordu,
Giresun, Rize, Trabzon ve Artvin illeri.
b) 2. Standart Bölge ( Karadeniz Bölgesi'nin orta ve batı bölümü)
: Samsun, Sinop, Kastamonu, Bolu, Düzce, Sakarya, Zonguldak ve
Kocaeli illeri.
HASAT
Türk fındıkları genellikle Ağustos başı ile Ağustos sonu arasında,
bahçenin bulunduğu yerin yüksekliğine göre olgunlaşır. Zamanında
hasat fındık dallarının silkelenmesiyle yere düşen zuruflu fındıkların
yerden toplanmasıyla yapılmaktadır.Diğer bir hasat şekli ise dallardan
tek tek toplanarak yapılandır.
 |
Bahçelerden
toplanan fındıklar arazinin durumuna göre aynı gün veya birkaç
gün sonra harmana getirilir ve harmanda 10-15 cm kalınlığında
serilerek zurufları kahverengi oluncaya kadar güneşte soldurularak
ön kurutma yapılır. Soldurma işleminden sonra fındıklar patozla
zuruflardan ayrılarak tenteler üzerinde ince tabakalar halinde
güneşte kurumaya bırakılır.
Ön kurutma dahil havanın durumuna göre toplam kurutma süresi 15-20
günü bulur. Tabii şekilde ve güneş altında kurutma Türk fındığının
lezzetli olmasında önemli bir etkendir.
KULLANIM ALANLARI
Türkiye ve Dünyada çerez olarak da tüketilen fındığın % 90'a yakın
kısmı kavrulmuş, beyazlatılmış, kıyılmış, dilinmiş,un ve püre
halinde çikolata, bisküvi, şekerleme sanayiinde, tatlı, pasta
ve dondurma yapımı ile yemek ve salatalarda yardımcı madde olarak
kullanılmaktadır.
Yaklaşık beşbin yıldır bilinen fındık, meyvesinden odununa kadar
birçok yerde insanlığa büyük yararlar sağlamaktadır. Fındık kabuğu
ülkemizde özellikle fındık üretilen bölgelerde çok değerli ve
yüksek kalorili bir yakacak olarak kullanılmaktadır.
 |
Ayrıca
fındık odunundan sepet , baston, sandalye, çit ve el aletleri
yapımında faydalanılır. Bazı türleri park ve bahçelerde süs bitkisi
olarak yetiştirilir. Fındık yaprağı ile meyve zurufleri de, gübre
olarak kullanılmaktadır. Üretim fazlası fındıklar yağlık olarak
değerlendirilmektedir. Fındık ham yağı rafine edilerek yemeklik
yağ olarak, fındık küspesi ise yem sanayiinde katkı maddesi olarak
kullanılmaktadır.
SANAYİ VE TİCARET
Halen ülkemizde yıllık 1.800.000 ton iç kapasiteli 180 kırma fabrikası
ile yıllık 350.000 ton iç kapasiteli 40 işleme tesisi bulunmaktadır.
1970'li yıllarda fındık ihracatımızın % 90'ı kabuklu ve natürel
iç olarak gerçekleşirken, fındık işleme sanayisindeki olumlu ve
hızlı gelişmeler sonucunda işlenmiş fındık ihracatının toplam
ihracatımızdaki payı 2000 yılında %30'un üzerine çıkmıştır.
Üretimin her aşamasındaki etkili ve özenli kalite kontrol sistemleri
sayesinde alıcı firma isteklerinin tam anlamıyla yerine getirilmesine
paralel olarak özellikle işlenmiş iç fındık ihracatı her yıl artış
göstermektedir. Ülkemizde hazırlanan işlenmiş fındıklar, natürel
fındık almak suretiyle birçok ithalatçı-sanayicinin kendi tesislerinde
hazırladıkları işlenmiş fındıklardan çok daha kalitelidir. Günümüzde
gerek resmi,gerekse özel sektöre ait işlenmiş iç fındık üretiminde
kalite güvence departmanlarınca HACCP
kapsamında en asgari düzeyde yapılan analizler ilişikte bulunmaktadır.
 |
AMBALAJ
Ülkemiz fındık ihracatı alıcı isteğine bağlı olarak aşağıda belirtilen
ambalajlarda gerçekleştirilmektedir.
Natürel İç :
-genel olarak 25, 50 veya 80 kg’lık jüt çuvallarda,
- 500, 800 veya 1000 kg'lık lamineli bigbag'lerde
-10, 12.5, 20 veya 25 kg’lık karton kutularda (vakumlu torbalarda,
vakumsuz polietilen torbalarda, doğrudan karton kutularda)
-25 veya 40 kg’lık kağıt torbalarda
-doğrudan tüketiyice yönelik 25gr, 40gr, 80gr, 100gr, 200 gr,
500 gr ve 1kg’lık vakumlu veya vakumsuz ambalajlarda
 |
Beyazlatılmış,
Kavrulmuş, Kıyılmış, Un :
-25 veya 50 kg’lık polietilen torbalı jüt çuvallarda
-10, 12.5, 20, 25 kg’lık karton kutularda (vakumlu torbalarda,
vakumsuz polietilen torbalarda)
-500, 800 veya 1000 kg’lık lamineli bigbag'lerde
-alüminyum vakum torbalarda
-doğrudan tüketiyice yönelik 25gr, 40gr, 80gr, 100gr, 200 gr,
500 gr ve 1kg’lık vakumlu veya vakumsuz ambalajlarda
Dilinmiş :
-10, 12.5, 20 veya 25 kg’lık polietilen torbalı vakumsuz karton
kutularda
Füre :
-gıdada kullanılan 30, 60, 120, 200 veya 220 kg’lık plastik varillerde
-30, 60, 200 kg’lık laklı metal varillerde
-doğrudan 20 veya 22 tonluk tankere dolum yapılmak suretiyle